شماره تماس : 88845057 021
با مجوز وزارت علوم

کنفرانس تعاملات ادبی ایران و روسیه در دانشگاه دولتی زبان شناسی مسکو کنفرانس تعاملات ادبی ایران و روسیه در دانشگاه دولتی زبان شناسی مسکو

 

کنفرانس تعاملات ادبی ایران و روسیه در دانشگاه دولتی زبان شناسی مسکو

fer

همزمان با روز بزرگداشت فردوسی برگزار شد
دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو روز پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ماه ، همزمان با روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و در آستانه روز بزرگداشت خیام نیشابوری ، میزبان شماری از محققان ، اساتید و دانشجویان علاقمند به فرهنگ و ادبیات ایران بود که در کنفرانس تعاملات ادبی ایران و روسیه شرکت جسته بودند .

کنفرانس با سخنان پروفسور ویکتور ایگوروف معاون پژوهشی دانشگاه آغاز شد . وی پس از تبریک مناسبت های فرخنده بزرگداشت دو شاعر و حکیم بزرگ پارسی زبان و تشکر از رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در مسکو که در برگزاری این کنفرانس مشارکت داشته است پیام خانم پروفسور خایلووا رئیس دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو را قرائت کرد .

رئیس دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو در پیام خود با مهم و ارزشمند خواندن همکاری های دانشگاه متبوع خود با رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران و ذکر مواردی از همکاری های مشترک از قبیل تاسیس اتاق فرهنگ و ادبیات ایران ، برگزاری همایش از سعدی تا پوشکین که دو سال پیش انجام شده بود و اعطای دکترای افتخاری به دکتر محمدباقر خرمشاد رئیس پیشین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ، ادبیات و فرهنگ ایران را واجد پیام هایی عمیق و انسانی برای همه بشریت دانسته و آمادگی دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو را برای گسترش و تعمیق این همکاری ها ابراز داشت .

سیدحسین طباطبایی سرپرست رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران نیز در سخنانی کوتاه ، ضمن ابلاغ سلام و سپاس سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه که به سبب مصادف شدن این برنامه با حضور هیئتی بلندپایه از ایران فرصت حضور در این برنامه را نیافته اند ، با تشکر از همکاری های همه جانبه و وسیع دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو ، روز بزرگداشت فردوسی را روز بزرگداشت معمار بزرگ ادبیات حماسی ایران و احیاگر زبان فارسی دانست و اظهار امیدواری نمود این کنفرانس که با حضور و استقبال چشمگیر دانشجویان و اساتید همراه شده است ، به نتایجی در خور منجر گردد .

دیگر برنامه افتتاحیه این کنفرانس معرفی کتاب « آهنگ های پارسی » اثر سرگی دمیتریف سردبیر انتشارات وچه بود . دیمتریف که کتاب خود را در شمایلی نفیس و مزین به بیش از یک هزار قطعه عکس از ایران تالیف کرده است ، در اثر خود به تعاملات شاعران و ادیبان روس با ایران پرداخته است و با ارائه تصویری تاریخی از این ارتباطات ادبی ، که مزین به تصاویر و نقوش بعضا نادری نیز هست ، اثری زیبا و فاخر پدید آورده که به خوبی می تواند گویای عمق و گستره روابط و مناسبت های ادبی ایران و روسیه و تاثیرات ماندگار ادیبان و شاعران روس از ادبیات فاخر پارسی باشد .

fer3

آخرین بخش برنامه افتتاحیه کنفرانس تعاملات ادبی ایران و روسیه به تقدیر از سه چهره جوان و کوشا در عرصه معرفی و ترویج زبان و ادبیات فارسی اختصاص داشت و لوح تقدیر دکتر مهدی سنایی سفیر جمهوری اسلامی ایران توسط سید حسین طباطبایی سرپرست رایزنی فرهنگی به خانم ها کسنیا آگیکینا استاد جوان زبان و ادبیات فارسی دانشگاه دولتی زبان شناسی مسکو ، یوگنیا نیکیتنکو استاد جوان زبان و ادبیات فارسی دانشگاه دولتی علوم انسانی مسکو و فاطمه محمدی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات روسی و مدرس دوره های آزاد آموزش زبان فارسی در بنیاد بین المللی ایرانشناسی مسکو تقدیم شد .

پس از پایان برنامه افتتاحیه کنفرانس ، بخش سخنرانی ها و ارائه مقالات اساتید آغاز شد .

پروفسور آ.بانداروف زبان شناس و مدیر گروه ادبیات دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو ، سخنرانی خود را با عنوان « رباعیات خیام ، پاسخی متعالی به سوالات وجودی » ارائه داد . وی در این مقاله که از عمق و غنای فلسفی بالایی برخوردار بود ، رویکرد خیام به سوالات و ابهام های دیرین و جاودانه ی انسان را ، رویکردی ابدی ، ریشه دار در تاریخ تاملات و تفکرات بشر و در بردارنده مفاهیمی بلند و عمیق از منظر فلسفی دانست .

سخنرانی این پژوهشگر روس که با قرائت ترجمه روسی ابیاتی از رباعیات خیام نیز همراه بود ، توجه علاقمندان حاضر در جلسه را برانگیخت .

دکتر ابوالقاسم اسماعیل پور استاد اعزامی از ایران و مدرس زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه های مسکو سخنران بعدی کنفرانس بود که در موضوع «کیکاووس در شاهنامه » ، به بیان جنبه های اساطیری داستان های شاهنامه پرداخت .

این اسطوره شناس برجسته و شاهنامه پژوه معروف ایرانی ، حکایت های شاهنامه را در بردارنده مفاهیم اخلاقی و آموزه های انسانی بسیار دانست و با شرح مختصر هفت خوان رستم ، ظرایف و دقایق نهفته در این ابیات را برشمرد .

ایلیا زایتسف دکتر تاریخ و مشاور رئیس کتابخانه دولتی ادبیات خارجی مسکو در سخنرانی خود با موضوع « دستنویس های شاهنامه در گنجینه های مسکو » به معرفی نسخه های خطی شاهنامه در گنجینه های نسخ خطی مسکو پرداخت و اطلاعاتی جدید و بعضا منحصر به فرد از این آثار را به علاقمندان ارائه داد .

سید حسین طباطبایی سرپرست رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در روسیه سخنران بعدی کنفرانس بود که مقاله خود با عنوان تعاملات ادبی ایران و روسیه : گذشته ، حال و آینده را ارائه داد .

طباطبایی در مقاله خود با برشمردن گذرای مناسبات و روابط ادبی ایران و روسیه در سالیان و سده های گذشته ، پیشنهادات و راهکارهایی برای تعمیق و گسترش مناسبات ادبی دو کشور ارائه داد .

وی در فرازی از سخنرانی خود اظهار داشت : « تشویق و ترویج ترجمه آثار ادبیات معاصر ایرانی و روس به زبان های متقابل ، که از طرق و ابزار مختلف قابل انجام است ، به شکل گیری نسل بالنده و جوانی دامن خواهد زد که حاملان راستین میراث سترگ فرهنگ و ادبیات و هنر دو ملت بزرگ ایرانی و روس خواهند بود .

حمایت از این نسل بالنده و روبه رشد ، فراهم ساختن زمینه های رشد علمی آنان و برقراری ارتباط سالم و مستمر بین زنجیره ایران شناسان پیشکوست و جوانان آینده دار ، می تواند چشم اندازی روش از آینده تعاملات ادبی ایران و روسیه را رقم زند . »

کسنیا آگیکینا استاد جوان ادبیات فارسی در دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو سخنران بعدی کنفرانس بود که مقاله خود را با عنوان تحلیل مقایسه ای ترجمه های شاهنامه فردوسی به روسی ارائه داد .

وی در مقاله جالب خود ابیات آغازین شاهنامه را در ترجمه های ونیاسوف ، لازینسکی و بانو لاهوتی مورد مقایسه تحلیلی قرار داده و نقاط قوت و ضعف هرکدام را از نظر میزان وفاداری به متن اصلی ، ارزش زیبایی شناختی و هنری آنها برشمرد .

یوگنیا نیکیتنکو استاد جوان دانشگاه دولتی علوم انسانی مسکو با عنوان سخنرانی اشعار بی مانند و غیرقابل ترجمه عبدالرحمن جامی ، سه نمونه از شاهکارهای جامی شاعر بزرگ ایرانی را همراه با بهترین ترجمه های روسی صورت گرفته از آن ها مورد بررسی قرار داد و فاصله زیاد و قابل ملاحظه زیبایی شناختی اصل این اشعار با ترجمه روسی آن ها را به عنوان نمونه ای از ترجمه ناپذیری برخی شاهکارهای ادبیات فارسی معرفی کرد .

در ادامه نشست نوروز گلزاده استاد دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو و رئیس مرکز زبان و فرهنگ تاجیکی این دانشگاه با موضوع مبانی ساختاری و سبک شعری شاهنامه فردوسی و خانم پروفسور بلا موسایوا استاد دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو و رئیس مرکز زبان و فرهنگ آذربایجانی این دانشگاه با موضوع آثار هنری خیام در چارچوب فرهنگ جهانی هرکدام به تبیین جنبه هایی از ارزش های ادبی فردوسی و خیام و جایگاه آنان در فرهنگ و ادبیات جهانی پرداختند .

پروفسور جهانگیر دری استاد برجسته ادبیات فارسی در روسیه و مترجم آثار ادبی فارسی به روسی آخرین سخنران کنفرانس تعاملات ادبی ایران و روسیه در دانشگاه دولتی زبان شناسی مسکو بود که در سخنرانی خود با عنوان ترجمه آثار ادبی ایران به روسی ، به تشریح تاریخچه ترجمه ادبیات فارسی در روسیه پرداخت و برخی بدفهمی ها از ترجمه رباعیات خیام را که بیشتر به سبب ترجمه اشعار منسوب به وی صورت گرفته است را مورد بررسی قرار داد .

در پایان کنفرانس پروفسور ویکتور ایگوروف در جمع بندی مباحث طرح شده در این نشست ، بازه گسترده سخنرانان این کنفرانس که از استادان پیشکسوت و بزرگ تا استادان جوان و حتی دانشجویان دانشگاه را در بر می گرفت از نکات جالب توجه و منحصر به فرد این برنامه دانست و از رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در روسیه به سبب همکاری در برگزاری این کنفرانس تشکر کرد.

طباطبایی نیز در سخنانی کوتاه با سپاس از همه استادان و دانشجویان و مسئولان دانشگاه ، ویژگی خاص این کنفرانس را درخشش چهره های جوان و آینده دار مطالعات ایران شناسی و زبان و ادبیات فارسی در روسیه دانست و افزود : با وجود این جوانان دانشمند و با انگیزه ، همه ما به آینده مطالعات و پژوهش های ایران شناسی در روسیه امیدوار هستیم و چشم انتظار کارهای بزرگ و ماندگار از این عزیزان خواهیم بود .

کنفرانس تعاملات ادبی ایران و روسیه در روز بزرگداشت شاعر و حماسه سرای بزرگ ایرانی ، ابوالقاسم فردوسی ، در حالی پایان یافت که موجی از امید و خوشبینی به آینده ای درخشان در چهره تک تک حاضران و شرکت کنندگان در آن که بیش از چهار ساعت مستمر را شنوای مباحث و مطالب علمی و بعضا سنگین بودند به چشم می خورد .

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران- مسکو

دیدگاه ها بسته شده اند.